Alle berichten van Harriëtte en Wilfred Knigge

Micha’s schooltje

Elke doordeweekse ochtend proberen we rond 8 uur klaar te zijn met ontbijt, rommelen en spelen.
We hebben geen bel om de schooldag in te luiden, dus klinkt gewoon mijn stem: Micha, tijd voor school!
We hoeven ons niet te haasten, maar toch moet ik mijn takenlijstje voor vandaag en de ontbijtzooi die er nog staat even uit mijn hoofd zetten.
Eerst school, dan zien we wel weer hoe de rest van de dag loopt.

IMG_20181115_145714

IMG_20181115_145706

We hebben een slaapkamer tot klaslokaal gemaakt. Alle bedden eruit en een bureautje erin.

We volgen groep 3 van de Wereldschool, een organisatie die al het materiaal levert en een handleiding wat Micha allemaal moet doen. Bovendien is er een juf in Nederland die ik vragen kan stellen via de mail, en die mee kijkt met Micha zijn opdrachten. Zeer regelmatig moeten we dus wat opsturen. Heel fijn, want haar valt het op dat Micha zijn ‘s’ wat inslikt tijdens het praten. Dat was mij nog niet opgevallen.

IMG_20181115_145729

Elke ochtend is er rekenen, schrijven en lezen. Vooral het leren lezen is een hele klus. Ik had nooit verwacht dat het zo mooi was om je eigen kind te leren lezen. Ik had wel verwacht dat het moeilijk zou zijn. Want als het allemaal even niet lukt, of Micha heeft geen zin, hoe hou je hem dan gemotiveerd?
Extra vakken zijn natuniek (natuur & techniek), muziek en tehatex (tekenen, handvaardigheid, textiel). Daarnaast vind ik het zelf belangrijk dat Micha ook wat sport doet en oefent met een bal gooien.

IMG_20181116_082831

IMG_20181116_132030

In de laatste doos van familie uit Nederland zat de zoekbijbel van Corien Oranje. Elke ochtend lezen we daar samen wat verhaaltjes uit. Eventueel met nog een liedje erbij. Of we gebruiken wat bijbelschool-materiaal die ze in onze kerk in Nederland ook gebruiken.
Soms is dit wel wat benauwend – als ik hem geen liedjes/verhaaltjes/experimentjes/technieken aanbied, dan zal hij dat niet leren. Althans, niet nu.
Ik weet niet hoe bewust ik zou zijn geweest als ik Micha naar een school had kunnen toesturen, maar nu voel ik deze verantwoordelijkheid.

Het is niet voor niks dat we thuisonderwijs geven. Er zijn hier scholen, maar de kwaliteit is over het algemeen laag.
Er zijn ook internationale scholen, maar nog niet in de buurt van waar wij hebben gewoond.
Ik zou het hele scholingsproces van Micha graag weer uit handen geven. Tegelijkertijd betekent dat hier dat niemand hem Nederlands leert.
Voor dat we naar het buitenland gingen om te werken voor MAF, droomden we samen over onze jongens. We gunnen ze natuurlijk een goede vervolgopleiding, en als ze dat willen, dat moet de mogelijkheid er zijn om dat vervolgonderwijs in Nederland te doen. En dat betekent nu eenmaal dat ze goed Nederlands moeten kunnen spreken, schrijven & lezen. Sowieso ligt die taak op mij te wachten, dat kan niemand anders doen.
Daarnaast weten jullie hoe vaak we verhuisd zijn de afgelopen tijd. Ik ben heel dankbaar dat we hem gewoon thuis konden ondersteunen en het onderwijs in ieder geval gelijk hebben kunnen houden in alle veranderingen!

IMG_20181115_145720

Een hele kast vol met materiaal, het lijkt veel, maar ach, vergelijk het maar eens met een ‘gewone’ basisschool.
We hebben heel veel (leer)spelletjes gekregen van mensen die terug gingen naar huis, en veel leuks opgestuurd gekregen van thuis.
Samen proberen we er elke dag weer wat van te maken. De ene keer lukt het beter dan de andere keer. En in januari komt Ruben er ook gezellig bij. Die speelt er nu gewoon wat omheen, en eigenlijk gaat dat prima. We werken tot een uur of 12, en dan hebben we meestal al het werk voor de dag weer achter de rug. De jongens kunnen nu weer heerlijk de hele middag samen spelen buiten! Of we gaan boodschappen halen, naar het strand of bezoeken andere families met kinderen….. er is altijd genoeg te doen!

Let go and let God

Ik ben aan het wachten. Al een ruime maand geleden zouden we verhuizen naar Wewak. Wilfred zou daar getraind worden om een groter vliegtuig te kunnen vliegen – de caravan. Door omstandigheden moesten de trainer & zijn vrouw naar Australië en daar zijn ze tot op heden nog steeds. MAF PNG doet z’n best, maar er is nog geen andere trainer gevonden die Wilfred kan helpen. En dus wonen we nog in Mount Hagen. Voor hoelang? Geen idee.

Verhuizen… inmiddels hebben we in 8 huizen gewoond. In 1,5 jaar tijd heel veel verhuizingen gehad. Expert in verhuizen, ja wellicht. Maar leuk vinden we het niet altijd. Er zijn absoluut leuke kanten aan verhuizen. Begrijp me niet verkeerd. Je ziet weer een ander deel van het land, je leert weer andere mooie mensen kennen. Maar iedereen die wel eens verhuisd is weet ook van de stress, alles inpakken, schoon krijgen, hoe krijg ik vanavond weer eten op onze tafel?

Misschien is verhuizen nog niet eens zo zeer het punt. Het wordt vast leuk daar in Wewak, en als we niet gaan, dan is het vast nog steeds leuk hier in Mount Hagen. Het is de onzekerheid, de controle die je telkens maar weer uit handen geeft, het wel/niet gehannes waar ik niet goed tegen kan.

Let go and let God. Tja, daar zit je dan met je goede bedoelingen. Je wilt graag ‘verder‘, de dingen doen waarvoor we zijn gekomen. Maar als ik God aan het woord laat, geeft Hij nu tijd voor andere dingen. Als ik mezelf aan het woord laat, hoor ik mezelf klagen en zuchten. Genoeg lieve mensen met luisterende oren.

Wees sterk staat er in Psalm 27, wacht op de de Heer en houd moed.
Ik zeg je nogmaals: wacht op de Heer.
Vertrouwen, wachten, moed houden. En dat in willekeurige volgorde.
Ik heb nog wat te leren tijdens dat wachten.

The work God does within us while we wait is just as important
as whatever it is we are waiting for.

Eerste weken in PNG

Het is in de avond, uur of 20:00. Ik zit op de bank, onder een dekentje. Ik mis mijn sloffen. In een enorme tweedehands winkel hier in Mount Hagen heb ik vesten en lange mouwen tunieken gekocht. Het is hier koud! Zo koud. Elke dag wordt het zo’n 23 graden overdag en zo’n 10 graden ’s avonds. Dat lijkt normaal, helemaal voor ons Nederlanders. Maar voor onze lijven is het ongebruikelijk. Er is natuurlijk ook geen centrale verwarming hier voor koude ochtenden en avonden, en huizen zijn niet geïsoleerd. In Ramingining was het eigenlijk altijd 30+ en zweten. Sokken heb ik maar een enkele keer uit de kast gehaald. Hier heb ik er twee over elkaar aan!

Hier zitten we dan. De bestemming die we in ons hoofd en hart hadden toen we nog in Nederland woonden. Bijzonder om hier nu te mogen zijn. Het voelt rijk en gezegend.

IMG_20180822_133923

Mam, waar zijn we nu?

Ons tweede MAF programma, ons tweede nieuwe land om te wonen. Het voelt anders dan het moment dat we in Arnhemland arriveerden. Verwachtingen zijn bijgesteld, ervaring leerde ons rustig aan te doen in deze eerste weken en de tijd heeft geleerd dat het met ons en onze kids allemaal weer goed komt als we eenmaal settelen. In het vliegtuig, met onze ogen op het kleine raampje gericht om alle glimpsen op te vangen van dit nieuwe land, zien we een patchwork van tuintjes. Vers eten!!! We hadden al gehoord dat de groente & fruit markt van Mount Hagen beroemd is. En owh, wat genieten we van die heerlijke aardbeien, broccoli en ananas.

IMG_20180821_131039

Tuintjes van PNG uit de lucht.

Ja, we genieten. Een intense periode: we leren een nieuwe team kennen, een nieuwe stad en markt met haar eigen regels, we zijn begonnen aan een taalcursus om de lokale taal te leren spreken. Het thuisonderwijs van Micha is weer begonnen, nog 5 weken te gaan in groep 2. Wilfred is inmiddels vier keer bij de bank geweest om een account te openen. Inmiddels hebben we die, maar moeten we nog wachten op het moment dat we kunnen internetbankieren. En nog zo één: ons rijbewijs. We hebben alle papieren voor een PNG rijbewijs, maar het foto-apparaat is stuk op het politie-bureau en er is kennelijk niemand die dit kan maken. Dus rijden we rond met alle papieren bij ons, in plaats van een simpel kaartje… Ach ja… dat zijn de dingen die je verwacht in een derde wereld land.

Ons dagelijks leven werd de afgelopen weken vooral gevuld met het leren van de taal: Tok Pisin. Een soort van Engels met Duitse invloeden. De woordenschat is beperkt, wat ons natuurlijk makkelijker maakt om de taal te leren. Rondom de taallessen, horen we veel over de PNG cultuur. Maar om deze écht te ervaren mochten we een weekje naar de bush. MAF zoekt dan een huis uit ergens in de jungle, waarvan de huidige zendelingen op verlof oid zijn. Zodoende kunnen we in hun huis en gebruik maken van hun spullen, maar hebben we geen andere blanken om ons heen. Afgelopen week was het dan eindelijk zo ver… we mochten naar Moropote.

IMG_20180821_172325

Ons huisje voor een week.

We hebben genoeg eten mee voor 8 dagen, cadeautjes voor onze gastgezin Luke en Esther die ons zullen begeleiden door deze week heen, mosquito netten tegen malaria, zwemkleding want in dit gedeelte van PNG is het weer zweterig warm  (gelukkig is er een rivier zonder krokodillen!) en heel veel zin in dit nieuwe avontuur….

We hebben een fantastische week gehad. Luke en Esther hebben ons van alles laten zien uit hun dagelijks leven.

IMG_20180827_134611

Esther snijdt de watermeloen..lekker! Erachter zie je de ‘lunchpakketjes’ liggen.

We hebben eten gegeten wat we nog nooit hadden geproefd, continue in Tok Pisin gepraat en heerlijk genoten van het in de natuur zijn. Wat een enorme rijke grond heeft PNG, overal groeit van alles, zo mooi en leuk! Bananenbladeren worden gebruikt als dienblad, van andere soorten bladeren worden lunchpakketjes gevormd. Van een derde boom gebruiken ze de bast om tasjes van te haken en een vierde boom geeft vruchten die helpen bij wondjes. Nadat een vrucht is opgegeten gaan de pitjes weer terug de grond in en hierna zorgt ‘Papa God’ weer voor nieuwe vruchten.
Van bamboe kregen de jongens een pijl en boog en van een bepaald soort boom werden de huizen gebouwd:

IMG_20180823_180150

Prachtig gemaakte huizen

 

IMG_20180827_150317

En we konden heerlijk zwemmen en spelen in het riviertje!

We hebben heel veel film en foto materiaal van onze bush-week. Hierbij het eerste deel van de week in een filmpje:
(For English subtitles, select subtitles in the menu)


Afscheid Arnhemland

Eind juni 2018 namen we afscheid van Raminigining en van Arnhemland. Afscheid van Yolngu en Balanda (blanken). Een paar goede vrienden rijker, een mooie ervaring rijker, wat vlieguren rijker.

Van juni 2017 tot juni 2018 woonden en werkten we in Ramingining, werd het ons thuis. Ons eerste jaar in het buitenland, vol met nieuwe ervaringen. Samengevat in dit filmpje:

Aboriginal kunst

Voordat we uit Ramingining vertrekken, wil ik jullie graag een beetje laten zien van het prachtige handwerk dat mensen hier maken.
Generatie op generatie geeft men het aan elkaar door. Het is hard werken, maar tegenwoordig krijgen ze er gelukkig goed voor betaald.

Hier in Ramingining is een kunstgallerij, waar mensen hun spullen kunnen tentoonstellen en verkopen. Een aantal foto’s zijn gemaakt door Reina Folkerts.

P1120879

Kunstgalerij van bovenaf: matten, schilderijen en stoffen.

P1120880

Verf
De Aboriginals leven overal in Australië, en elke groep heeft zijn eigen kenmerken. De groep uit Arnhemland maakt vooral kleine streepjes op hun ontwerpen.
De kleine streepjes worden gemaakt door (recht) mensenhaar of paardenhaar te verzamelen en aan een stokje vast te maken. Soms maken ze zelf hun verfkleuren met grondstoffen, maar veelal wordt het tegenwoordig kant en klaar gekocht.

P1120874

Schilderij in detail

P1120868

Geschilderde totempalen. Vroeger werden ze gebruikt om botten van overledenen in te verzamelen.

P1120875

Schilderij in detail

IMG_20180221_154849

P1120892

In Yirrkala vroeg ik een vrouw om schelpen voor mij te verven.
Ze vroeg of ze dan een stukje van mijn haar mocht afknippen, zodat ze het kon gebruiken als kwastje voor het verven!

IMG_20180114_142752

IMG_20180114_150127

Het uiteindelijke prachtige resultaat

Manden & matten
Eén van de mooiste dingen vind ik het werk wat de vrouwen hier doen, een soort weven/vlechten.
Ze moeten daarvoor eerst naar het ‘bos’ om bepaalde bladeren uit bepaalde bomen te halen. De pandanus heet de boom.

IMG_20180216_121026

Die bladeren laten ze drogen, en daarna moeten ze in repen worden gescheurd. Door deze ervaren handen lijkt het heel simpel, maar het is een echte kunst!

Vervolgens moeten er wortels gevonden worden. Die koken ze met de bladeren. De éne wortel maakt de rode kleur, de andere wortel de gele enzovoort.
Ik vond deze foto op een website:

Screenshot_20180606-193426__01

Dan begint het vlechtwerk. Prachtige manden, matten, tassen en oorbellen worden er in elkaar gezet.

P1120865

Evonne bezig aan haar mat

Het resultaat:

IMG_20180221_155311

IMG_20180502_125525

Onze vriendin Lynette hard bezig om oorbellen te vlechten

IMG_20180212_182120

Tasje

IMG_20180221_153757

Ik werd verliefd op deze mat, maar hij koste ongeveer 300 euro. Net iets te veel!

IMG_20180221_155302

Hoewel de mat te duur was om mee te nemen, kreeg ik wel een mooie mand ‘cadeau’ (ze kwam langs, maar of ik wel wilde betalen! haha). Die gaat mee als souvenir uit Arnhemland. En ik heb een paar geschilderde schelpen ingepakt. Geschilderd met mijn eigen haar. Het blijft een mooi verhaal.

IMG_20180302_172703

Mijn zus Mary maakte deze mand voor mij. Prachtig.

Verhuizen

In 2016, toen we ons aan het voorbereiden waren om te werken voor MAF, is ons gevraagd of we naar Papoea Nieuw Guinea (PNG) of Zuid-Soedan wilden om daar te werken. Na gebed werd al snel duidelijk dat het PNG is waar ons hart naar uit gaat. PNG is echter geen gemakkelijk land om in te vliegen. Er zijn veel bergen, veel landingsbanen zijn dus niet horizontaal maar liggen op een helling. Met bergen gaan veel verschillende windsoorten gepaard, en nog een heleboel meer dingen die piloten moeten leren. In overleg is daarom besloten ons eerst naar Arnhemland uit te zenden, om hier ervaring op te doen in het vliegen, de procedures van MAF, het vliegen van klanten en in een andere cultuur te wonen en leven.

Nu, een jaar later, is ons gevraagd in juni 2018 naar PNG te verhuizen. Wilfred heeft inmiddels de benodigde aantal vlieguren en ervaring. Wij wisten dat we maar tijdelijk in Arnhemland zouden wonen, maar nu gaat het opeens wel heel rap. En is het ook best een beetje slikken, want na een jaar in Ramingining voelen we ons hier thuis en steeds meer op ons plek. We gaan er vanuit dat God ons via het wonen en vliegen hier heeft voorbereid op het wonen en vliegen in PNG, en dat we daaruit kunnen putten als we weer gaan verhuizen.

Filmpje
Een filmpje over ons leven in Ramingining, gemaakt voor de collecte van GKV gemeente in Lelystad, maar jullie vinden de beelden vast ook leuk:


Gebed gevraagd!

Bidden jullie alsjeblieft met ons mee? Op dit moment zijn onze papieren onderweg voor onze aanvraag voor het werkvisum van PNG. Daarnaast zijn we op zoek naar de beste manier om onze spullen te verschepen naar PNG. Tot slot zijn we ons emotioneel ook aan het voorbereiden op afscheid nemen van onze yolngu familie, weer een verhuizing, een nieuw team, een onbekend land en meer taal en cultuur training. Het zullen weer een paar intensieve maanden zijn, Wilfred die weer dingen moet leren als piloot, en Harriëtte die daarmee meer in het gezin zal moeten doen.

Waar gaan we wonen in PNG?
Zoals het nu lijkt gaan we de eerste maanden in Mount Hagen wonen, een stad van zo’n 45.000 mensen. Wel weer even wennen na een jaar met nog geen 1000 mensen te hebben gewoond in Ramingining! Wilfred zal in Mount Hagen weer vliegtraining krijgen, toegepast op de PNG situatie. Waar we uiteindelijk gaan wonen in PNG is nog niet duidelijk. Waar we op hopen is een plek waar we een aantal jaar kunnen settelen (2,3 misschien 4 jaar). Dat zou voor ons gezin erg fijn zijn. Bidden jullie hier ook voor mee? Specifiek ook onze jongens, waar we super trots op zijn, maar die wel heel veel doormaken in hun jonge leventje.

Wederom gaan we uit van Exodus 23:20 waarin God zegt: Ik stuur een engel voor jullie uit om je op je tocht te beschermen en je naar de plaats te brengen die Ik voor jullie bestemd heb.

Pasen, maar dan anders

De afgelopen anderhalve week hebben we hier in Ramingining stil gestaan bij Pasen. Een hele andere ervaring dan we vanuit Nederland gewend zijn. Maar zeker niet minder indrukwekkend.

Palmzondag
De zondag voor Pasen was het Palmzondag. Er wordt dan stilgestaan bij de intocht van Jezus in Jerusalem, terwijl mensen blij en enthousiast palmbladeren op de grond leggen. Jezus werd binnengehaald als een koning om een paar dagen daarna door de mensenmassa in Jeruzalem ter dood veroordeeld te worden. Een scherp contrast.
Yolngu zijn erg van de ceremonies. Naast de bekende ceremonies van besnijdenis en overlijden zijn er ook minder voor de hand liggende ceremonies. Zo is er een ceremonie om te vieren dat tabak geïntroduceerd is, dat de Macassan langskwamen voor handel en arbeid en heel veel meer.
Niet heel vreemd voor hen om ook Palmpasen expliciet te vieren. Achterin de middag kwamen verschillende mensen met palmtakken naar de kerk. Daar werden de stekels van de stelen verwijderd en kregen kinderen en volwassen palmtakken en vlaggen in de hand gedrukt. Zo liepen we als een stoet door het dorp heen. Ondertussen werd iedereen uitgenodigd om mee te lopen.
De stoet eindigde bij de kerk waar opwekkingsliederen werden gezongen en er werd gedanst.

De kerk versierd voor Pasen

De kerk versierd voor Pasen

Wel even de stekels van de palmtakken afhalen

Wel even de stekels van de palmtakken afhalen

Processie door het dorp

Processie door het dorp

Goede vrijdag
’s Middags was er een ‘drama’, een kruisigingsceremonie waar een jonge man door de kinderen gezocht werd in het dorp, om daarna geslagen en bespot te worden. Vlak bij de kerk krijgt hij een kruis om te dragen en zo het lijden uit te beelden. Het was bijzonder heftig om dit te zien en het maakte grote indruk. Ook op de jonge man, die huilend op de grond viel en er helemaal doorheen zat. Of dit het gevoel van afwijzing door zijn vrienden was, of de realisatie van wat Jezus door moest maken blijft in het midden.

JezusCeremonie1

JezusCeremonie2

Na de ceremonie werd ’s avonds ‘The passion of the Christ’ op een groot scherm getoond. Wij waren vergeten hoe (bijna overdreven) fysiek het geweld getoond werd. We hadden deze film enkel gezien nadat hij uitkwam (een heel aantal jaren terug).

The Passion

The Passion

Paaszondag
Paaszondag voelde wat ongewoon. Sinds wij in Ramingining zijn (zo’n driekwart jaar) hebben we geen enkele keer avondmaal gevierd. Daarom hadden wij gevraagd of dat niet een idee zou zijn. Door dit op te merken, werden wij gelijk gebombardeerd tot de feestcommissie om dit alles te organiseren.
Oorspronkelijk was het plan om op Goede Vrijdag avondmaal te vieren, maar Yolngu vonden dat dit op een zondagochtend moest gebeuren en zo geschiedde.
Harriëtte bakte zaterdagmiddag een wit brood, een dorpsgenoot kwam aan met cranberry-thee. Ja je moet wat, in zo’n alcohol-vrije-community.
Na de gebruikelijke start van de dienst, met gebed, zang en het verhaal voor de kinderen, deelde ik (Wilfred) van de betekenis en gedachte achter het avondmaal. En hoewel in Nederland je als ‘leek’ toch eigenlijk nooit het avondmaal zult bedienen, was hier geen pastor / predikant, waardoor ik gevraagd werd dit te doen. Er zijn veel kanttekeningen bij te plaatsen, etc, etc, maar begrijp dat dit niet een eerste wereldland is waar alles tot op de puntjes geregeld kan worden.
Het was een bijzondere dienst, waarvan we niet gedacht hadden dat we dit ooit zo zouden meemaken.
Hierdoor mistten we alleen wel het vrolijke en uitbundige Paasnieuws. Hopelijk kunnen we daar komende zondag nog aandacht aan besteden.

Brood en thee

Brood en (cranberry)thee

Avondmaal met brood en rode thee

Die avond werd de film ‘Risen’ getoond op het grote scherm. Misschien niet helemaal bijbel-getrouw, maar zeker een mooie Paasfilm.

Risen

Risen

Het was een bijzonder Pasen. Heel anders dan we gewend zijn.

En misschien nog wel mooier ook.

Begrafenis van de jonge vrouw

De begrafenisweek is begonnen.
De begrafenis van de jonge vrouw waar ik eerder over schreef.

Helpen
Maandag loop ik nog een keer langs de familie, hoe kunnen we helpen? Wilfred timmert een paar rooms-katholiek-achtige Jezus schilderijtjes tegen de muur en ik help mee de (nep)bloemen op te hangen met plakband.  De kamer waarin de kist morgen komt te staan is helemaal versierd met deze bloemen & schilderijtjes. Daarnaast worden er foto’s opgehangen van familieleden. Sommigen al lang geleden overleden, sommigen kunnen nu niet komen. Allen zijn ze zo aanwezig.

IMG_20180226_154630

Begrafenis huis
Dinsdag brengt Wilfred in zijn vliegtuig het lichaam terug van de jonge vrouw. Met clapsticks, dans & weeklagen halen ze haar uit het MAF vliegtuig, in de auto, naar het dorp.
Met clapsticks, dans & weeklagen brengen ze haar vanuit de auto naar het ‘begrafenis huis’. Speciaal voor de begrafenis hebben de families onderling van huis geruild. Je hebt veel ruimte nodig bij het begrafenis huis, want elke namiddag en avond zijn er ceremonies. Bovendien komt er veel familie over en die moeten ergens slapen. Een airco in de kamer waar de kist staat, is ook welkom. En tot slot stond hun oorspronkelijke huis aan een hoofdweg van het dorp.  Die weg kan niet afgesloten worden, terwijl de Yolngu wet zegt dat er geen auto’s langs een begrafenis huis mogen rijden. Meer dan genoeg redenen om tijdelijk van huis te wisselen.

IMG_20180304_095534

De tonnen staan voor het begrafenis huis, zodat iedereen weet dat je er nu niet langs kan rijden

Dinsdag komen ze dus al toeterend het dorp binnen. Ik loop er snel heen met de jongens. Je ziet gelijk wie er familie is, ze hebben gele verf op hun benen. Geel staat voor hun ‘stam’ en enkel de vrouwelijke familieleden doen dit. Velen hebben witte klei overal gesmeerd, als teken van rouw.

IMG_20180227_165005

De witte Jeep wordt gebruikt om het lichaam van het vliegveld naar het huis te brengen.

Fellowship
Woensdag horen we overdag dat er ’s avonds fellowship zal zijn samen. We weten niet precies hoe laat, dus samen met een andere blanke vrouw gaan we er op tijd heen. Ik word gevraagd waar mijn jongens zijn, en op mijn antwoord dat die al liggen te slapen (het is 19.30 uur) wordt er verbaasd gereageerd. Hier gaan de kinderen op hetzelfde tijdstip als de ouders naar bed.

We worden in de kamer gebracht waar de kist staat. De mooi versierde kamer met de schilderijtjes, bloemen & foto’s. Er heerst een ontspannen sfeer. De moeder van de vrouw en haar tante blijven continu in deze kamer, ze slapen er en eten er. Ze worden wisselend gezelschap gehouden door andere vrouwelijke vrienden en familie.

Dan begint de fellowship. De muziek op hard, de slippers uit. Dansen in het rode dirt, op blote voeten voor Jezus. Onder de rijke sterrenhemel voel ik me dicht bij God en voel ik de connectie met de mensen om me heen. Wat is dit toch prachtig om samen te doen. Intens geniet ik ervan. Niet alle dansen ken ik, en met regelmaat zit ik op de mat naar ze te kijken. Alle emotie is te zien in hun dans. Nooit staat er één iemand in the picture, altijd doen ze het samen. Prachtig.

IMG_20180228_202958

Velen op de veranda en op matten kijken naar de dansers, verlicht door een schijnwerper

Gods liefde laten zien
Vrijdagavond is er weer fellowship, deze keer iets minder dansen, en iets meer delen uit de bijbel. Voor zondagavond worden we weer uitgenodigd. Zo af en toe lopen we er op de andere dagen ook heen. Ik word geraakt door de gemoedelijke sfeer die er hangt. Er is muziek, de mannen spelen op de didgeridoo. Het is natuurlijk ook een familie-reünie en de mensen genieten van elkaars gezelschap. Eén vrouw zegt me: we zitten samen, geven tijd aan elkaar en laten zo Gods liefde zien. Dit is onze manier van christen zijn.

IMG_20180304_094842

Het begrafenis huis is versierd met spandoeken, vlaggen en nep bloemen. Daarnaast zijn er schaduwdoeken opgehangen voor de bezoekers.

IMG_20180304_095135

Gove
Helaas gaan wij de begrafenis zelf missen. Morgen gaan we naar Gove, aankomend weekend is het teamweekend en elk gezin dat in community woont wordt naar Gove gehaald. We kijken natuurlijk uit naar het ontmoeten van ons team, ontspanning in het zwembad & op het strand. En toch… ons hart ligt momenteel hier, in Ramo, waar ergens de komende dagen deze jonge vrouw begraven wordt. Wanneer precies is nog onbekend, het blijft natuurlijk wel Yolngu land.

Filmpje Ruben

IMG_20180211_131049

‘Perfect attendance’ – het certificaat + de foto maakt het samen een gewild iets. Een extra motivatie om de volle week te komen!

Een inkijkje in ons leven….

De laatste weken hebben we regelmatig de playgroup gefilmd waar Ruben en Harriëtte samen heen gaan. De playgroup heet FaFT – Families as First Teachers (families als eerste leraren). Ze stimuleren Yolngu ouders om hun kinderen voor te lezen, vragen te stellen, uit te dagen en al spelend te leren. Ruben gaat er met veel plezier heen, zo vaak als mama maar kan. In principe wordt het elke maandag, dinsdag, woensdag & donderdag georganiseerd. En als je elke dag van de week komt, krijg je zelfs een certificaat mee naar huis aan het einde van de week…

Hieronder het filmpje over Ruben zijn ochtend.
Welkom in Ramingining, welkom in de playgroup!

 

Een jonge vrouw

Zondag 21 januari – rond 9.30 uur zijn we bij de ‘kerk’ in Ramingining. Vanwege de regen zitten we niet meer onder boom, maar onder een kleine overkapping naast de boom.

IMG_20171011_171113

De overkapping die nu dient als onze kerk-plaats

9.45 – het andere MAF stel komt eraan. Ze zijn net nieuw in Ramingining, en wij leren ze ook nog kennen. Oorspronkelijk komen ze uit Duitsland/Zwiterserland.

10.00 – de eerste Yolngu (Aboriginal) arriveert. Glenda, ergens in de 40, een vrouw met lieve ogen. Ze komt naast mij (Harriëtte) zitten. In goed Engels vertelt ze me over haar leven. Dat haar dochter ernstig ziek is. Voorzichtig doorvragen leert me dat dit niet haar biologische dochter is, maar de dochter van haar zus. De Aboriginals noemen elke dochter/zoon van broer/zus hun eigen dochter/zoon. Elke keer weer is het een kunst om erachter te komen wie ze nu precies bedoelen.

10.30 – meer Yolngu arriveren. Er wordt gevraagd of Wilfred nog een vrouw kan ophalen die erg last heeft van Astma en vaak buiten adem is.

10.45 – een knikje wordt gegeven, volgens de Yolngu zijn alle Yolngu er die ze verwachten. We lezen het verhaal van Rachab voor uit de kinderbijbel aan de kinderen die geïntrigeerd zijn door de spionnen. Als zij aan het tekenen zijn, wordt gevraagd het verhaal van Rachab uit de bijbel te lezen. In het Engels, want lezen in Yolngu Matha is echt een te grote stap voor ons. Twee vrouwen delen in het Yolngu Matha, we kunnen de lijn volgen omdat ze er Engelse woorden tussendoor gooien. Eén vrouw vraagt om gebed en samen bidden we voor haar. Niet één voor één zoals in Nederland, maar allemaal tegelijkertijd. Zo krijgt niemand specifieke aandacht – maar kan wel iedereen zelf verwoorden naar God wat hij/zij wil zeggen. Wij leren minder op het individu te letten en meer op het collectief.

Prentenbijbel-ontsnapping-in-het-donker-Jericho-IMG_0064

Het verhaal van Rachab uit de kinderbijbel

11.45 – de dienst is afgelopen. Iedereen loopt weer naar zijn eigen huis. Ik loop nog even naar Glenda en vraag of ik mag komen bidden bij hun thuis voor haar zieke dochter. En ja, ik ben welkom. Even spannend voor me – ik ben nog nooit eerder in een Yolngu huis geweest.

IMG_20171011_165514

Een Yolngu woning in Ramingining

‘s Middags rijd ik naar het huis. Een hele zieke uitgemergelde vrouw ligt op bed. Het bed is het enige meubelstuk in de woonkamer. Ze is net iets ouder dan ik ben – 33. Haar biologische moeder deelt dat ze engelen heeft gezien, en een ladder omhoog. Yolngu zijn zeer spirituele mensen – met regelmaat heb ik het idee dat ze het leven met andere ogen bekijken dan dat wij dat doen. Dat ze op andere dingen letten, en daardoor meer mijn hart zien. Haar moeder deelt ook dat ze bang is om naar de hemel te gaan. Samen lezen we psalm 139: Hij heeft je gemaakt, Hij houdt van je.

Dinsdag 23 januari – een auto gaat toeterend door het dorp. Het teken dat er weer iemand overleden is. Ik stuur een berichtje naar Glenda, ze reageert met: Ja, zij is het. Ze is nu perfect in het paradijs. Verdrietig vragen we of we mogen langskomen. We zijn weer welkom. Weer even spannend voor ons – wat is gebruikelijk, wat moet je zeggen? Ik word verwelkomd door mannen met clapsticks – twee stokken die ze ritmisch op elkaar slaan. Als ik naar binnen ga, ligt de jonge gestorven vrouw daar in een grote doek gewikkeld. Een koel-systeem bestaat niet in community. Het zou ook niet werken, de Yolngu zitten met regelmaat zonder stroom vanwege geld-problemen. Weeklagende vrouwen zitten om de jonge vrouw heen. Ik deel in hun verdriet, maar ook vreugde, dat deze jonge vrouw nu bij haar Heer is.

Donderdag 25 januari – we staan om 9 uur op het vliegveld. De jonge gestorven vrouw kan niet langer in het huis gehouden worden zonder koelsysteem. Ze moet naar Gove, waar ze ook onderzocht zal worden op doodsoorzaak. Elke Yolngu wordt onderzocht, vooral omdat ze zo ontzettend jong sterven. Het gemiddelde ligt op 50 jaar.

IMG_20171011_164414

Yolngu tekenen Yolngu

We proberen onze jongens netjes te houden, want deze jonge vrouw verdient ons respect. Maar ja, we wachten en wachten en wachten. Die plassen zijn super verleidelijk voor ze. Na wat belletjes komen de Yolngu om 10.30 uur. De jonge vrouw ligt achterin een auto. De mannen tillen haar uit de auto in het MAF vliegtuig onder begeleiding van zang, dans en clapsticks. Wilfred houdt toezicht dat ze niet met teveel mensen in het vliegtuig gaan. Met schade ben je verder van huis, hoe mooi de ceremonie ook is. Daarna mogen de vrouwen afscheid nemen. Van te voren heb ik het onze jongens nog gezegd: het kan er heftig aan toe gaan. En ja, ook deze keer is het raak. De vrouwen werpen zich in de modder, gooien zand over zichzelf heen. Al weeklagend met rouwende schreeuwende stemmen nemen ze afscheid. Het doet me denken aan hoe het weeklagen in de bijbel wordt beschreven.

Met verdriet in ons hart lopen we weg van het vliegveld. Het MAF vliegtuig wordt gestart, ze zal naar Gove worden gebracht en over een aantal weken zal ze terug komen om begraven te worden. Wanneer alle familie kan komen, en er genoeg geld is voor (nep)bloemen en eten.

IMG_20171011_164342

Aboriginal kunst. Onder andere de slang die rivieren en bergen zou hebben gemaakt.

Een jonge vrouw – nog maar 33 jaar – overleed dinsdag 23 januari. De naam van de jonge vrouw mogen we een poosje niet uitspreken. De Yolngu geloven ook sterk in de duistere kant van de spirituele wereld. De geest van een overledene wil je te vriend houden en mag niet gestoord worden door het uitspreken van haar naam.

Een jonge vrouw – nog maar 33 jaar – overleed dinsdag 23 januari. De dochter van een gemeentelid, een vrouw met lieve ogen.