Wat als…

Vliegen voor MAF is ‘Flying for Life’. Vliegen voor zowel het geestelijke als het lichamelijke leven.

Normaal gesproken doe ik niet zoveel medevacs (medische evacuaties) of patiënten vervoer. Zo nu en dan komt er eentje langs. Ik denk ongeveer 1 of 2 keer per maand.

Afgelopen week had ik 5 medische vluchten in twee dagen. Dat was dus een heel ander verhaal. Eerst op dinsdag een klein meisje van nog geen twee jaar die last had van benauwdheid. Gelukkig konden we die met een vlucht van 25 minuten relatief makkelijk naar een ziekenhuis brengen.
Terwijl ik die vlucht uitvoerde, kreeg ik bericht dat ik zo snel mogelijk naar Sangera moest vliegen (na deze medevac) om daar een man op te halen die veel bloed verloor omdat beide handen verwond waren door een kapmes.

Final approach Sangera

Toen ik zo’n 1,5 uur later aankwam in Sangera, ben ik snel met het papierwerk begonnen. Ik vroeg aan de omstanders waar de patiënt was en die zeiden dat hij er aankwam. Hij kon zelf lopen, dus dat was een goed teken. Ook al verloor hij bloed, hij had blijkbaar nog genoeg om overeind te blijven staan. Dat klinkt misschien wat bijdehand, maar ik ben geen dokter. Ik kan onmogelijk een medische inschatting maken van de conditie van de mensen die we ad hoc van A naar B vliegen. Zo zou de volgende dag ook blijken. Deze man stond nog, liep nog, en sprak ook, dus hoewel het kritisch was dat hij medische hulp zou krijgen, het kwam in ieder geval niet aan op 20 minuten.
Dat hij medische hulp nodig had, was wel duidelijk. En hoewel ik het hem op dat moment niet vroeg, wist ik ook dat dit geen ongeluk was. Hoe is het mogelijk om jezelf aan beide handen te verwonden met een kapmes? Ik woog de man en zag één van zijn handen: zijn pink was eraf en het bot was zichtbaar. De wond was nat van bloed en lymfevocht. Zijn andere hand was in een doek gewikkeld. Ik heb die niet gezien, maar kan me alleen maar voorstellen dat die er nog erger aan toe was.
De lokale bevolking leek er overigens niet echt van onder de indruk. Het was een feit. Nu proberen de man medische hulp te laten krijgen. Overigens was dit op maandag ochtend gebeurd. Ik ben maandagmiddag over dit dorp gevlogen op weg naar huis, maar ze hebben ons niets laten weten. Pas dinsdag aan het begin van de middag werd duidelijk dat dit niet vanzelf overging. We zien dit vaak: mensen zijn laat met het melden van problemen. Eerst willen ze het zelf oplossen of afwachten of het zelf overgaat. Meestal is dat niet het geval. Soms met de dood als gevolg. Terwijl we meestal makkelijk eerder hadden kunnen helpen.
Eenmaal geland in Wewak vroeg ik de man: Is dat van werk of van vechten. Hij reageerde kort: ‘Paitim’.

Dat was de dinsdag, toen kwam woensdag.

In de ochtend was bij mij bekend dat ik een patiënt vanuit Lumi terug naar Wewak zou vliegen. Dat zou pas in de middag zijn, dus het hield me niet echt bezig.
’s Ochtends zou ik ook al naar Lumi gaan, maar dan doorvliegen naar Vanimo (naar het westen, terwijl Wewak naar het oosten is). In Lumi werd mij gevraagd of ik een ‘bel mama’ mee kon nemen. De zwangere vrouw moest naar Vanimo om te bevallen. Waarom ze niet in de kliniek in Lumi kon bevallen werd mij niet gezegd. Daar dacht ik eigenlijk ook niet over na. Pas nu ik dit schrijf dringt tot mij door dat er meer aan de hand was.

Bel mama

De vrouw had al weeën zag ik. Serieuze weeën, want ze kon ze niet verbergen. Ik vroeg de gezondheidswerker enigszins ongerust hoe veel tijd ik nog had. “Uren, zei hij. Pas morgen ochtend bevalt ze”. Ik had zo mijn twijfels. Bij Harriëtte ging het des tijds razendsnel en het duurde nog zeker een uur voordat we in Vanimo zouden zijn.
Gelukkig kwamen we in Vanimo voordat het kind ter wereld kwam. Dat was een opluchting.

In Vanimo het vliegtuig tanken en volladen.

Het vliegtuig werd volgeladen met goederen en brandstof en toen was het tijd de passagiers te boarden. Pas toen 8 van de 9 passagiers aan boord waren, werd mij verteld dat ik een zieke man van Vanimo naar Anguganak zou vliegen. Dat is de omgekeerde wereld. Anguganak is een klein bush dorp, zoals Lumi, met een klein kliniekje. Een zieke man vlieg je daar normaal niet naar toe. Maar het werd al snel duidelijk waarom nu wel. Mij werd verteld dat er geen behandeling voor deze man meer was. Hij ging naar huis om te sterven. Ze wezen mij op zijn buik die opgezet was. Ook zag ik zijn opgezette handen en voeten en ik concludeerde voor mijzelf dat het waarschijnlijk iets als kanker was.

We zetten de man achterin het vliegtuig, wat de makkelijkste toegang en meeste ruimte geeft. Familie maakt de man nat met water om hem af te koelen. Een familielid huilt om zijn vertrek.
De man had zijn ogen open, maar was erg zwak en kon zich eigenlijk niet bewegen. Een familielid nam plaats naast hem om op hem te letten en voor hem te zorgen.
We vertrokken uit Vanimo, op weg terug naar Lumi. Er waren veel wolken en de lucht was turbulent vlak bij de grond. Ik vloog op normale hoogte van Vanimo naar Lumi: 7000 voet. Dat is ongeveer 2,5 Km hoogte. Dit is overigens lager dan de cabine druk in verkeersvliegtuigen, die doorgaans rond de 8000 voet wordt gehouden.

Landen in de regen in Lumi

In Lumi pikte ik de patiënt voor Wewak op. Tot mijn ergernis was ons niet verteld dat deze man niet rechtop kon zitten, maar moest liggen, vanwege schade aan zijn rug toen hij uit een boom viel tijdens jagen. Wat die schade is, is mij onduidelijk. Als we geweten hadden dat hij moest liggen, hadden we een stretcher meegenomen. Nu moest deze man op een matje liggen en met veiligheid-harnas vastgezet worden.

Het vluchtschema zag er onschuldig uit in de ochtend, maar ik begon er steeds meer bezorgd om de worden. Doorgaans willen we passagiers niet meer dan 2 tussenlandingen laten maken. Onze zieke man uit Vanimo zou eerst in Lumi landen, daarna in Edwaki en dan pas in Anguganak. Wel gewoon twee tussenlandingen, maar gezien zijn gesteldheid minder ideaal. Maar de goederen waren al meegenomen uit Vanimo en mensen in Edwaki verwachten ons al. Dus zo snel als mogelijk de patiënt uit Lumi aan boord brengen, papierwerk invullen en door naar Edwaki.

Passagiers en bagage wegen in Edwaki

In Edwaki de mensen opgehaald die opgehaald moesten worden, papierwerk ingevuld en door naar Anguganak, zodat onze patiënt in alle rust naar huis kon.

Eenmaal geland in Anguganak, wilde het familielid van de patiënt eerst alle goederen uitladen. Daarna liet hij een auto komen om de man in over te brengen. Ik vond het vreemd dat hij de man niet sneller uit het vliegtuig wilde halen, maar het drong niet tot mij door, dat dit familielid meer wist dan ik op dat moment.
Toen we de man uit het vliegtuig tilden, langs de andere patiënt, viel mij op dat de man er wat grauw uitzag. Zijn ogen waren dicht. Terwijl we hem op tilden bleef hij in de zithouding zitten. Dat zag er erg onnatuurlijk uit. Zijn arm, die niet ondersteund werd, hing niet naar beneden, maar bleef langs het lichaam hangen, bijna horizontaal.

De patient uit Vanimo wordt uit het vliegtuig getild in Anguganak

Toen drong het tot mij door dat dit niet klopte. Deze man leeft niet meer.

Ik vroeg onze MAF agent, Alex, die het vliegveld in Anguganak onderhoud of hij wist of het ‘goed’ ging met de man. (Als lokale man kan hij natuurlijk veel beter verstaan en inzien wat er aan de hand is). Alex vertelde mij dat de man gewoon sliep. Ja, ja. Slapen. Ik ben bang dat het een hele diepe slaap is.
Vanaf dat moment gingen er allerlei gedachten door mijn hoofd. Op het moment zelf was ik druk met de volgende vlucht en het papierwerk.
We hebben de man met beschadigde rug gewoon naar Wewak en het ziekenhuis kunnen brengen.

Van de 5 medische vluchten in twee dagen, zijn er 4 goed afgelopen. Tenminste, voor zover wij dat kunnen zien. De zwangere vrouw is wel veilig in Vanimo aangekomen, maar we weten niet of de baby het wel heeft gehaald. De andere kant is: als we de zwangere vrouw niet in Vanimo hadden gekregen, waren beiden waarschijnlijk overleden.

En zo staan leven en dood heel dichtbij elkaar hier. MAF doet zijn best om mensen te helpen, maar er is maar zoveel dat we kunnen doen. We zijn geen medisch opgeleide piloten. En zelfs als we dat zijn, kunnen we niet helpen op het moment dat we vliegen.

En toch spookt de gedachte door mijn hoofd: wat als ik die man uit Vanimo nou preventief zuurstof had gegeven? We hebben dat voorhanden in het vliegtuig en het kost weinig moeite om dat toe te dienen. Ik had daar gewoon domweg niet aan gedacht. Wat als ik lager was gaan vliegen. Dan was de partiële zuurstofdruk hoger en had de man het misschien overleeft?

Wat als…

De realiteit is dat het niet altijd een succes verhaal is. We delen van de mooie en blije dingen. Prachtige natuur of ‘helden-verhalen’ als we weten dat we hebben kunnen helpen. Maar het gaat gewoon niet altijd goed. Dit is geen negatieve reclame, maar de voeten weer op de grond: we doen wat we kunnen, maar we kunnen niet alles. Helaas zal dit naar alle waarschijnlijkheid ook niet de laatste persoon zijn die onder mijn toeziend oog het leven zal laten binnen MAF vluchten…

Zolang we ook maar de succes verhalen blijven ervaren.

Een dagje mee met Wilfred in het vliegtuig

Vorige week, 26 juli 2019, vloog Wijnand Mulder mee met Wilfred.
Hij was samen met zijn vrouw Elize en hun dochters Vika & Lova bij ons op bezoek in Wewak. Hij maakte gedurende een dag foto’s van Wilfred zijn werk. Bij deze: een dagje mee met Wilfred in het vliegtuig! Wilfred vertelt:

In de ochtend staat het vliegtuig nog in de hangaar. Eerst bidden we samen met het MAF personeel (3 mannen). Daarna duwen we samen deze Cessna Caravan naar buiten.

We proberen in een uur tijd het vliegtuig helemaal klaar te krijgen voor de dag. Alles wordt gecontroleerd en nagelopen en er wordt getankt. Om 8 uur staan we klaar om te gaan.

Helemaal vol gestouwd vertrekken we uit Wewak. Ik geef een korte veiligheids-briefing (waar zijn de nooduitgangen?) en wat ze wel/niet mogen doen in het vliegtuig.

Mijn kantoor in de lucht.

En mijn uitzicht.

Ik mag naar 6 plekken toe vandaag om mensen weg te brengen en goederen op te halen. Op één van deze plekken zit het vliegtuig vast in de modder.

Gelukkig zijn er altijd genoeg mensen om me te helpen mij er uit te duwen.

Veruit de meest belangrijke vlucht vandaag is het vervoeren van dit jongentje. De jongen is uit een kokosnoot-boom gevallen. Dat zijn een flink aantal meters. Tenminste 1 arm en 1 been zijn gebroken.

We tillen hem op een brancard die in het vliegtuig vastgezet kan worden.

Hij moet naar het ziekenhuis om verder gecheckt te worden.

En terwijl het jongentje wordt uitgeladen, op weg naar het ziekenhuis, ziet u de de uitvaartskist alweer gereed staan voor de volgende vlucht.

Bidt u mee voor herstel voor dit kereltje? Dit jochie is één van de vele redenen waarom we hier willen zijn en waarom uw steun nodig is. Bedankt!

Op verlof in Nederland

Na iets meer dan twee jaar voor MAF gewerkt te hebben, zijn we nu voor ons eerste verlof in Nederland.
We genieten van de tijd die we hebben met familie en vrienden. Gewoon weer even Nederlander zijn. Gewoon weer even opgaan in de menigte, zonder dat je opvalt.
En we genieten van de prachtige Nederlandse landschappen en natuur. Heerlijk fietsen in de zon, al is het toch best wel koud voor ons. We zijn gewend aan een constante plakkerige 30 graden. Dan is nachtvorst en een kleine 15 graden toch wel aan de frisse kant.

De verschillende tussen Papoea-Nieuw-Guinea en Nederland zijn in alle opzichten groot. Van natuur tot cultuur. Van transport tot communicatie. En toch voelen we niet dat de één beter is dan de ander. We genieten intens van dit verlof en we genieten intens van het werk dat we in PNG mogen doen. We genieten van het wonen in een warm klimaat met warme mensen. En we genieten van familie en vrienden in het heerlijk georganiseerde Nederland.

Wilt u ons ontmoeten, kom dan zaterdag 25 mei naar het Trefpunt (‘t Weegel 1, Laag Zuthem)!
Voor meer informatie: Ontmoetingsdag

Eerste week solo operations

Na lang trainen (en nog steeds getraind te worden) was het afgelopen week dan eindelijk zover: ik mocht solo.
Eerst een vlucht op maandag (bodycharter van Wewak naar Ambunti), maar woensdag en vrijdag de hele dag alleen in de kist.

Het is fijn om zelf weer de beslissingen te maken. En tegelijk realiseer ik mij ook dat ik nog lang niet alles weet. Dit programma werkt behoorlijk anders dan Arnhemland. Maar we komen er wel… Gewoon door blijven trainen.
Hieronder een ‘korte’ impressie van één van de vluchten. Ik heb meer dan 8 uur video materiaal met prachtige plaatjes. Het is erg moeilijk kiezen, maar ik heb me weten te beperken tot ‘slechts’ 6 minuten.

Op bezoek in de bush

We zijn net terug van een weekje bush bij onze vrienden Wijnand en Elize met hun twee dochters Vika en Lova. Eindelijk is het gelukt om een bezoek te brengen aan hun woon en werk plek!!! En owh wat was het genieten! Hieronder een foto & video-verslag.

Vriendschap
Ik leerde Elize kennen op de eerste dag van mijn middelbare school periode. Dat is inmiddels zo’n 20 jaar geleden. Nog steeds zijn we vrienden. Beiden hadden we al jaren reisplannen. Ongepland komen onze levens samen in Papoea Nieuw Guinea. Zij werkt al meer dan 3 jaar voor een ziekenhuis in Kapuna (zuid PNG), wij werden door MAF gevraagd in Wewak te gaan wonen (noord PNG).

De reis naar Kapuna!

Stoere Ruben op de boot

De reis ernaar toe is een avontuur opzich. Vanuit Wewak zijn wij met MAF naar Mt Hagen gevlogen. Daar konden we mooi groenten & fruit inslaan voor deze reis. Met MAF worden we in Purari gebracht. Daar wacht een ruim 2 uur durende boot reis op ons, over een brede rivier. De kinderen hebben een smile van oor tot oor, lekker racen over de rivier. Onderweg zien we sago-bomen, palmbomen, houten hutjes en houten kano’s.

Micha kijkt zijn ogen uit

Filmpje: racen over de rivier.

We komen met regelmaat houten kano’s tegen. Dé manier in deze regio om ergens te komen. Er zijn geen wegen, de rivier is de verbindende weg.

En dan zijn we samen in Kapuna!

Wijnand en Elize hun huis. Wij sliepen in een guesthouse naast hun huis.

Samen lunchen & avondeten. Fantastisch. Deze maaltijd: verse kokosnootmelk en sago-‘pannenkoek’ met Nederlands beleg. We hebben nog nooit zo veel sago gegeten, en zoals zij het klaar maakten was het prima te doen. De lokale manier van klaarmaken heeft niet onze voorkeur.

Filmpje: om een indruk te krijgen van Kapuna.

Kapuna
Kapuna is eigenlijk een community op zich (www.kapuna.org). Een plek waar een ziekenhuis staat, die ongeveer 35000 lokale mensen bedient in deze provincie. De rest van het dorp bestaat enkel uit staf: mensen die werkzaam zijn om het nieuwe ziekenhuis te bouwen, projecten te managen, verpleegkundigen, leerkrachten en mensen om outreaches te doen. Het is een vreedzame positieve plek, prachtig om mee te maken.

Zondag gaan we naar de kerk, net als de rest van de community.

Gulf province ligt in het zuiden van PNG. Ze bedienen 35.000 lokale mensen in dit gebied met dit ziekenhuis.

Elize leidt ons rond in het huidige ziekenhuis. Allemaal afdelingen: Tuberculose, kinderen, volwassenen.

Elize is één van de twee artsen daar. Ze wordt ondersteund door heel veel lokale staf.

Wijs maar aan door welke slang je bent gebeten! Brrrr

De lokale markt: veel ‘greens’, zoete aardappel, bananen, kokosnoot, ananas. Soms wat verse vis.

Samen
Het is heel erg fijn om hun levensplek te zien, mee te maken hoe hun dagelijks ritme gaat. En het is heerlijk om de kinderen te zien, hun te ervaren. Zij veranderen zo snel en dat mis je allemaal als je op afstand woont!

Samen tekenen, spelen, zingen, muziek maken, treasure hunt, op zoek naar eieren, geiten verplaatsen….

Prachtig die blonde koppies zo samen.

We wandelen naar een dorpje verderop. Prachtige weggetjes.

Lokaal vervoer

En dat lokale vervoer wordt zo gemaakt.

WC’s boven de rivier.

Oud en nieuw samen op de foto. Nieuwe technologie midden in de bush.

Kano’s
Tijd om die kano’s eens uit te testen! Een grote wens van Micha. Dus vooruit, daar gaan we. Viel dat even tegen! Wilfred durfde rechtop te kanoën, Micha ook!! Harriëtte bleef half verkrampt in de boot zitten, de kids manend om stil te blijven zitten. Wilfred verloor een paar keer bijna zijn evenwicht, om de hele boot mee te nemen in zijn val. Gelukkig bleef hij rechtop en werden we geen voer voor de krokodillen :-).

Vuurvliegjes
We gingen ‘s avonds na het eten op pad, rond 19.30 was het donker. Met alle kindjes in een boot, op zoek naar de vuurvliegjes. Wat een prachtig verschijnsel: als een kerstboom versierden ze een bepaald soort boom. Het is niet op een foto te vangen, hieronder een poging. Maar echt, je moet het zelf mee maken. Super donker, en dan opeens, een paar bomen naast elkaar vol met lichtjes. Midden in de bush. Prachtige schepping, fantastische Schepper.

Kapuna in ontwikkeling!
Kapuna en Wijnand en Elize hebben al super veel mogen bereiken in deze provincie in Papoea Nieuw Guinea. Maar ze hebben nog wat wensen, namelijk het afmaken van de werkplaats, het aanschaffen van een nieuw echo-apparaat en het bouwen van meer toiletten en douches voor de mensen die gebruik maken van het ziekenhuis. Op
www.kapuna-in-ontwikkeling.nl kun je meer lezen over deze lopende projecten. Alle steun is van harte welkom! Alles gaat voor 100% naar het goede doel. Heb je hier wat voor over? Stort dan via NL77 SNSB 0946382182 tgv Stichting Khuska en ovv het doel dat je wilt steunen. Van harte door ons aanbevolen!

Micha’s schooltje

Elke doordeweekse ochtend proberen we rond 8 uur klaar te zijn met ontbijt, rommelen en spelen.
We hebben geen bel om de schooldag in te luiden, dus klinkt gewoon mijn stem: Micha, tijd voor school!
We hoeven ons niet te haasten, maar toch moet ik mijn takenlijstje voor vandaag en de ontbijtzooi die er nog staat even uit mijn hoofd zetten.
Eerst school, dan zien we wel weer hoe de rest van de dag loopt.

IMG_20181115_145714

IMG_20181115_145706

We hebben een slaapkamer tot klaslokaal gemaakt. Alle bedden eruit en een bureautje erin.

We volgen groep 3 van de Wereldschool, een organisatie die al het materiaal levert en een handleiding wat Micha allemaal moet doen. Bovendien is er een juf in Nederland die ik vragen kan stellen via de mail, en die mee kijkt met Micha zijn opdrachten. Zeer regelmatig moeten we dus wat opsturen. Heel fijn, want haar valt het op dat Micha zijn ‘s’ wat inslikt tijdens het praten. Dat was mij nog niet opgevallen.

IMG_20181115_145729

Elke ochtend is er rekenen, schrijven en lezen. Vooral het leren lezen is een hele klus. Ik had nooit verwacht dat het zo mooi was om je eigen kind te leren lezen. Ik had wel verwacht dat het moeilijk zou zijn. Want als het allemaal even niet lukt, of Micha heeft geen zin, hoe hou je hem dan gemotiveerd?
Extra vakken zijn natuniek (natuur & techniek), muziek en tehatex (tekenen, handvaardigheid, textiel). Daarnaast vind ik het zelf belangrijk dat Micha ook wat sport doet en oefent met een bal gooien.

IMG_20181116_082831

IMG_20181116_132030

In de laatste doos van familie uit Nederland zat de zoekbijbel van Corien Oranje. Elke ochtend lezen we daar samen wat verhaaltjes uit. Eventueel met nog een liedje erbij. Of we gebruiken wat bijbelschool-materiaal die ze in onze kerk in Nederland ook gebruiken.
Soms is dit wel wat benauwend – als ik hem geen liedjes/verhaaltjes/experimentjes/technieken aanbied, dan zal hij dat niet leren. Althans, niet nu.
Ik weet niet hoe bewust ik zou zijn geweest als ik Micha naar een school had kunnen toesturen, maar nu voel ik deze verantwoordelijkheid.

Het is niet voor niks dat we thuisonderwijs geven. Er zijn hier scholen, maar de kwaliteit is over het algemeen laag.
Er zijn ook internationale scholen, maar nog niet in de buurt van waar wij hebben gewoond.
Ik zou het hele scholingsproces van Micha graag weer uit handen geven. Tegelijkertijd betekent dat hier dat niemand hem Nederlands leert.
Voor dat we naar het buitenland gingen om te werken voor MAF, droomden we samen over onze jongens. We gunnen ze natuurlijk een goede vervolgopleiding, en als ze dat willen, dat moet de mogelijkheid er zijn om dat vervolgonderwijs in Nederland te doen. En dat betekent nu eenmaal dat ze goed Nederlands moeten kunnen spreken, schrijven & lezen. Sowieso ligt die taak op mij te wachten, dat kan niemand anders doen.
Daarnaast weten jullie hoe vaak we verhuisd zijn de afgelopen tijd. Ik ben heel dankbaar dat we hem gewoon thuis konden ondersteunen en het onderwijs in ieder geval gelijk hebben kunnen houden in alle veranderingen!

IMG_20181115_145720

Een hele kast vol met materiaal, het lijkt veel, maar ach, vergelijk het maar eens met een ‘gewone’ basisschool.
We hebben heel veel (leer)spelletjes gekregen van mensen die terug gingen naar huis, en veel leuks opgestuurd gekregen van thuis.
Samen proberen we er elke dag weer wat van te maken. De ene keer lukt het beter dan de andere keer. En in januari komt Ruben er ook gezellig bij. Die speelt er nu gewoon wat omheen, en eigenlijk gaat dat prima. We werken tot een uur of 12, en dan hebben we meestal al het werk voor de dag weer achter de rug. De jongens kunnen nu weer heerlijk de hele middag samen spelen buiten! Of we gaan boodschappen halen, naar het strand of bezoeken andere families met kinderen….. er is altijd genoeg te doen!

Let go and let God

Ik ben aan het wachten. Al een ruime maand geleden zouden we verhuizen naar Wewak. Wilfred zou daar getraind worden om een groter vliegtuig te kunnen vliegen – de caravan. Door omstandigheden moesten de trainer & zijn vrouw naar Australië en daar zijn ze tot op heden nog steeds. MAF PNG doet z’n best, maar er is nog geen andere trainer gevonden die Wilfred kan helpen. En dus wonen we nog in Mount Hagen. Voor hoelang? Geen idee.

Verhuizen… inmiddels hebben we in 8 huizen gewoond. In 1,5 jaar tijd heel veel verhuizingen gehad. Expert in verhuizen, ja wellicht. Maar leuk vinden we het niet altijd. Er zijn absoluut leuke kanten aan verhuizen. Begrijp me niet verkeerd. Je ziet weer een ander deel van het land, je leert weer andere mooie mensen kennen. Maar iedereen die wel eens verhuisd is weet ook van de stress, alles inpakken, schoon krijgen, hoe krijg ik vanavond weer eten op onze tafel?

Misschien is verhuizen nog niet eens zo zeer het punt. Het wordt vast leuk daar in Wewak, en als we niet gaan, dan is het vast nog steeds leuk hier in Mount Hagen. Het is de onzekerheid, de controle die je telkens maar weer uit handen geeft, het wel/niet gehannes waar ik niet goed tegen kan.

Let go and let God. Tja, daar zit je dan met je goede bedoelingen. Je wilt graag ‘verder‘, de dingen doen waarvoor we zijn gekomen. Maar als ik God aan het woord laat, geeft Hij nu tijd voor andere dingen. Als ik mezelf aan het woord laat, hoor ik mezelf klagen en zuchten. Genoeg lieve mensen met luisterende oren.

Wees sterk staat er in Psalm 27, wacht op de de Heer en houd moed.
Ik zeg je nogmaals: wacht op de Heer.
Vertrouwen, wachten, moed houden. En dat in willekeurige volgorde.
Ik heb nog wat te leren tijdens dat wachten.

The work God does within us while we wait is just as important
as whatever it is we are waiting for.

Eerste weken in PNG

Het is in de avond, uur of 20:00. Ik zit op de bank, onder een dekentje. Ik mis mijn sloffen. In een enorme tweedehands winkel hier in Mount Hagen heb ik vesten en lange mouwen tunieken gekocht. Het is hier koud! Zo koud. Elke dag wordt het zo’n 23 graden overdag en zo’n 10 graden ‘s avonds. Dat lijkt normaal, helemaal voor ons Nederlanders. Maar voor onze lijven is het ongebruikelijk. Er is natuurlijk ook geen centrale verwarming hier voor koude ochtenden en avonden, en huizen zijn niet geïsoleerd. In Ramingining was het eigenlijk altijd 30+ en zweten. Sokken heb ik maar een enkele keer uit de kast gehaald. Hier heb ik er twee over elkaar aan!

Hier zitten we dan. De bestemming die we in ons hoofd en hart hadden toen we nog in Nederland woonden. Bijzonder om hier nu te mogen zijn. Het voelt rijk en gezegend.

IMG_20180822_133923

Mam, waar zijn we nu?

Ons tweede MAF programma, ons tweede nieuwe land om te wonen. Het voelt anders dan het moment dat we in Arnhemland arriveerden. Verwachtingen zijn bijgesteld, ervaring leerde ons rustig aan te doen in deze eerste weken en de tijd heeft geleerd dat het met ons en onze kids allemaal weer goed komt als we eenmaal settelen. In het vliegtuig, met onze ogen op het kleine raampje gericht om alle glimpsen op te vangen van dit nieuwe land, zien we een patchwork van tuintjes. Vers eten!!! We hadden al gehoord dat de groente & fruit markt van Mount Hagen beroemd is. En owh, wat genieten we van die heerlijke aardbeien, broccoli en ananas.

IMG_20180821_131039

Tuintjes van PNG uit de lucht.

Ja, we genieten. Een intense periode: we leren een nieuwe team kennen, een nieuwe stad en markt met haar eigen regels, we zijn begonnen aan een taalcursus om de lokale taal te leren spreken. Het thuisonderwijs van Micha is weer begonnen, nog 5 weken te gaan in groep 2. Wilfred is inmiddels vier keer bij de bank geweest om een account te openen. Inmiddels hebben we die, maar moeten we nog wachten op het moment dat we kunnen internetbankieren. En nog zo één: ons rijbewijs. We hebben alle papieren voor een PNG rijbewijs, maar het foto-apparaat is stuk op het politie-bureau en er is kennelijk niemand die dit kan maken. Dus rijden we rond met alle papieren bij ons, in plaats van een simpel kaartje… Ach ja… dat zijn de dingen die je verwacht in een derde wereld land.

Ons dagelijks leven werd de afgelopen weken vooral gevuld met het leren van de taal: Tok Pisin. Een soort van Engels met Duitse invloeden. De woordenschat is beperkt, wat ons natuurlijk makkelijker maakt om de taal te leren. Rondom de taallessen, horen we veel over de PNG cultuur. Maar om deze écht te ervaren mochten we een weekje naar de bush. MAF zoekt dan een huis uit ergens in de jungle, waarvan de huidige zendelingen op verlof oid zijn. Zodoende kunnen we in hun huis en gebruik maken van hun spullen, maar hebben we geen andere blanken om ons heen. Afgelopen week was het dan eindelijk zo ver… we mochten naar Moropote.

IMG_20180821_172325

Ons huisje voor een week.

We hebben genoeg eten mee voor 8 dagen, cadeautjes voor onze gastgezin Luke en Esther die ons zullen begeleiden door deze week heen, mosquito netten tegen malaria, zwemkleding want in dit gedeelte van PNG is het weer zweterig warm  (gelukkig is er een rivier zonder krokodillen!) en heel veel zin in dit nieuwe avontuur….

We hebben een fantastische week gehad. Luke en Esther hebben ons van alles laten zien uit hun dagelijks leven.

IMG_20180827_134611

Esther snijdt de watermeloen..lekker! Erachter zie je de ‘lunchpakketjes’ liggen.

We hebben eten gegeten wat we nog nooit hadden geproefd, continue in Tok Pisin gepraat en heerlijk genoten van het in de natuur zijn. Wat een enorme rijke grond heeft PNG, overal groeit van alles, zo mooi en leuk! Bananenbladeren worden gebruikt als dienblad, van andere soorten bladeren worden lunchpakketjes gevormd. Van een derde boom gebruiken ze de bast om tasjes van te haken en een vierde boom geeft vruchten die helpen bij wondjes. Nadat een vrucht is opgegeten gaan de pitjes weer terug de grond in en hierna zorgt ‘Papa God’ weer voor nieuwe vruchten.
Van bamboe kregen de jongens een pijl en boog en van een bepaald soort boom werden de huizen gebouwd:

IMG_20180823_180150

Prachtig gemaakte huizen

 

IMG_20180827_150317

En we konden heerlijk zwemmen en spelen in het riviertje!

We hebben heel veel film en foto materiaal van onze bush-week. Hierbij het eerste deel van de week in een filmpje:
(For English subtitles, select subtitles in the menu)


Afscheid Arnhemland

Eind juni 2018 namen we afscheid van Raminigining en van Arnhemland. Afscheid van Yolngu en Balanda (blanken). Een paar goede vrienden rijker, een mooie ervaring rijker, wat vlieguren rijker.

Van juni 2017 tot juni 2018 woonden en werkten we in Ramingining, werd het ons thuis. Ons eerste jaar in het buitenland, vol met nieuwe ervaringen. Samengevat in dit filmpje:

Aboriginal kunst

Voordat we uit Ramingining vertrekken, wil ik jullie graag een beetje laten zien van het prachtige handwerk dat mensen hier maken.
Generatie op generatie geeft men het aan elkaar door. Het is hard werken, maar tegenwoordig krijgen ze er gelukkig goed voor betaald.

Hier in Ramingining is een kunstgallerij, waar mensen hun spullen kunnen tentoonstellen en verkopen. Een aantal foto’s zijn gemaakt door Reina Folkerts.

P1120879

Kunstgalerij van bovenaf: matten, schilderijen en stoffen.

P1120880

Verf
De Aboriginals leven overal in Australië, en elke groep heeft zijn eigen kenmerken. De groep uit Arnhemland maakt vooral kleine streepjes op hun ontwerpen.
De kleine streepjes worden gemaakt door (recht) mensenhaar of paardenhaar te verzamelen en aan een stokje vast te maken. Soms maken ze zelf hun verfkleuren met grondstoffen, maar veelal wordt het tegenwoordig kant en klaar gekocht.

P1120874

Schilderij in detail

P1120868

Geschilderde totempalen. Vroeger werden ze gebruikt om botten van overledenen in te verzamelen.

P1120875

Schilderij in detail

IMG_20180221_154849

P1120892

In Yirrkala vroeg ik een vrouw om schelpen voor mij te verven.
Ze vroeg of ze dan een stukje van mijn haar mocht afknippen, zodat ze het kon gebruiken als kwastje voor het verven!

IMG_20180114_142752

IMG_20180114_150127

Het uiteindelijke prachtige resultaat

Manden & matten
Eén van de mooiste dingen vind ik het werk wat de vrouwen hier doen, een soort weven/vlechten.
Ze moeten daarvoor eerst naar het ‘bos’ om bepaalde bladeren uit bepaalde bomen te halen. De pandanus heet de boom.

IMG_20180216_121026

Die bladeren laten ze drogen, en daarna moeten ze in repen worden gescheurd. Door deze ervaren handen lijkt het heel simpel, maar het is een echte kunst!

Vervolgens moeten er wortels gevonden worden. Die koken ze met de bladeren. De éne wortel maakt de rode kleur, de andere wortel de gele enzovoort.
Ik vond deze foto op een website:

Screenshot_20180606-193426__01

Dan begint het vlechtwerk. Prachtige manden, matten, tassen en oorbellen worden er in elkaar gezet.

P1120865

Evonne bezig aan haar mat

Het resultaat:

IMG_20180221_155311

IMG_20180502_125525

Onze vriendin Lynette hard bezig om oorbellen te vlechten

IMG_20180212_182120

Tasje

IMG_20180221_153757

Ik werd verliefd op deze mat, maar hij koste ongeveer 300 euro. Net iets te veel!

IMG_20180221_155302

Hoewel de mat te duur was om mee te nemen, kreeg ik wel een mooie mand ‘cadeau’ (ze kwam langs, maar of ik wel wilde betalen! haha). Die gaat mee als souvenir uit Arnhemland. En ik heb een paar geschilderde schelpen ingepakt. Geschilderd met mijn eigen haar. Het blijft een mooi verhaal.

IMG_20180302_172703

Mijn zus Mary maakte deze mand voor mij. Prachtig.

Our (Aviation) Mission